tayyorishlar

Bezgak chivini (Anopheles)ning morfologik va biologik xususiyatlari

sporozoittuxum davriantikoagulyantbezgak chivibezgak (malyariya)qanot dog'lari (makula)morfologiyag'umbak (pupa)insektitsidanophelesdiapauzaculicidaebiologiya
15 betDOCX15 ko'rildi0 marta sotilgan
6 000 so'm
Qo'chqorov Ikrom
Qo'chqorov Ikrom227 ta hujjat sotilgan

Tavsif

Anopheles — Diptera turkumiga mansub, bezgak qo'zg'atuvchisini tashuvchi chivin avlodi bo'lib, Culicidae oilasining Anophelinae kenja oilasiga kiradi. Uning turlaridan A. gambiae Afrikada, A. superpictus O'rta Osiyoda, A. hyrcanus Amudaryo-Sirdaryo havzalarida asosiy vektor hisoblanadi; A. arabiensis, A. funestus, A. stephensi, A. dirus, A. pulcherrimus va A. claviger esa turli hududlarga xos boshqa muhim turlardir. Plasmodium — bezgakni qo'zg'atuvchi parazit, vektor esa uni tashuvchi organizmdir. Chivinning tuzilishida proboscis (xartum) qon so'rish organi, palpalar hissiy organlar, mo'ylov (antenna) CO2 va issiqlikni sezuvchi organ, scutum va scutellum ko'krak qismidagi tuzilmalar, qanotdagi dog'lar (makula) esa turni aniqlash belgisidir. Rivojlanish holometabolia — tuxum, lichinka, g'umbak va imago bosqichlaridan iborat to'liq metamorfoz orqali kechadi. Gonotrofik davr qon so'rish va tuxum qo'yish oralig'ini, diapauza sovuqdagi g'ayrifaollikni bildiradi. Chivin xo'jayinni CO2, infraqizil nurlanish orqali topadi; qon so'rish paytida antikoagulyant ajratadi, Plasmodiyning yuqtiruvchi bosqichi esa sporozoit deb ataladi. O'zbekistonda Amudaryo, Sirdaryo, Zarafshon havzalari, shuningdek sug'orish kanallari va guruchzorlar chivin ko'payishi uchun asosiy muhit hisoblanadi. Kurashda insektitsid (masalan, piretroid) va biologik vosita — Bacillus thuringiensis israelensis qo'llaniladi. JSST — Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti, epidemiologiya esa kasalliklar tarqalishini o'rganuvchi fandir.

Hujjat haqida

Kategoriya
Mustaqil ishlar | Biologiya
Format
DOCX
Hajmi
15 bet
Fayl hajmi
2.23 MB
Muallif
Qo'chqorov Ikrom
Qo'shilgan
09.08.2026

O'xshash hujjatlar