Ko’k – yashil suvo’tlar bo’limi – Cyanophyta.

Name: Ko’k – yashil suvo’tlar bo’limi – Cyanophyta.
Brand: Tayyorishlar
SKU: 602310
Price: 5300 UZS
Availability: InStock

(morfologikmorfologikko‘k–yashilsuvo‘tlarcyanobacteriaprokariot

7 betDOCX182 ko'rildi0 marta sotilgan

5 300 so'm5 500 so'm

Shoxzod Nematov75 ta hujjat sotilgan

Tavsif

🧫 Ko‘k–yashil suvo‘tlar (Cyanophyta, Cyanobacteria) Umumiy tavsif Ko‘k–yashil suvo‘tlar yoki sianobakteriyalar (Cyanobacteria) — prokariot tuzilishga ega, fotosintetik faol mikroorganizmlar bo‘lib, Yer biosferasida eng qadimiy avtotroflar sifatida tanilgan. Ularning paydo bo‘lishi taxminan 3 milliard yil avval sodir bo‘lgan va ular atmosferaning kislorod bilan boyishida muhim evolyutsion rol o‘ynagan. Morfologik va sitologik tuzilishi Cyanophyta vakillari bir hujayrali, kolonial yoki filamentli (ip shaklidagi) tuzilishga ega. Hujayralari yadro membranasiz, DNK zanjiri sitoplazmada erkin joylashgan. Hujayra devori murakkab polisaxaridlardan tashkil topgan. Fotosintetik pigmentlari: Xlorofill a – asosiy pigment, Fikosiyanin (ko‘k pigment) va fikoeritrin (qizil pigment) – yordamchi fikobilinlar. Ushbu pigmentlar ularga ko‘k-yashil rang bag‘ishlaydi. Fiziologik xususiyatlari Cyanophyta — avtotrof organizmlar bo‘lib, ular fotosintez orqali organik moddalar hosil qiladi. Ayrim turlari (Anabaena, Nostoc) maxsus geterotsistalar yordamida atmosfera azotini fiksatsiya qilish qobiliyatiga ega. Bu jarayon ekologik muhitdagi azot aylanishini ta’minlaydi. Ko‘payish shakllari Vegetativ ko‘payish: oddiy hujayra bo‘linishi, fragmentatsiya yoki gormonidiyalar orqali. Aseksual ko‘payish: akinetalar (qalin devorli dam olish hujayralari) hosil qilishi orqali amalga oshadi. Jinsiy jarayonlar aniqlanmagan. Ekologik tarqalishi Ko‘k–yashil suvo‘tlar chuchuk suv, sho‘r suv, nam tuproq, tosh sirtlari va hatto ekstremal muhitlarda (masalan, issiq buloqlar, cho‘llar) uchraydi. Ular biofilm va simbioz tizimlar tarkibida ham faol yashaydi (masalan, Anabaena – Azolla simbiozi). Amaliy va ekologik ahamiyati Biogeokimyoviy rol: atmosferadagi azotni bog‘lab, tuproq unumdorligini oshiradi. Oziq-ovqat va farmatsevtika sanoatida: Spirulina platensis – oqsilga boy, biologik faol moddalarga ega, nutrasevtik xomashyo sifatida qo‘llaniladi. Biotexnologiyada: bioyoqilg‘i, pigmentlar va biopolimerlar ishlab chiqarishda o‘rganilmoqda. Salbiy ta’siri: suv havzalarida ortiqcha o‘sishi (eutrofikatsiya) natijasida toksinlar ajratib, suvning “gulashiga” sabab bo‘ladi. Xulosa Ko‘k–yashil suvo‘tlar — prokariot tuzilgan, fotosintetik faol mikroorganizmlar bo‘lib, ular biosferaning barqarorligi, azot aylanishi va atmosfera kislorodining shakllanishida fundamental rol o‘ynaydi. Ularning ekologik va biotexnologik imkoniyatlari zamonaviy biologiya va ekologiya fanlari uchun katta ilmiy hamda amaliy ahamiyatga ega.