Mahsulot tavsifi

Futbolchilarni tarbiyalashni pedagogik asoslari Futbolchilarni tarbiyalashni pedagogik asoslari MUNDARIJA KIRISH………………………………………………………………………….…3 I.BOB.FUTBOLCHILARNI TARBIYALASHNING UMUMIY PEDAGO- GIK ASOSLARI. 1.1. Futbolchilarni tarbiyalashning maqsad va vazifalari. 1.2. Tarbiyalashda metodik yondashuvlar va uslublar. 1.3. Futbolchilarni tarbiyalashda murabbiy va o‘quvchi o‘rtasidagi munosabatlar. II.BOB.   FUTBOLCHILARNING MAXSUS TAYYORGARLIGI VA RIVOJLANISHIDAGI PEDAGOGIK ASOSLAR. 2.1.  Futbolchilarni texnik va taktika ko‘nikmalarini rivojlantirish 2.2.  Sport mahoratini rivojlantirishda trening va o‘qitishning pedagogik uslublari 2.3.  Futbolchilarda jismoniy tayyorgarlik va sport salohiyatini oshirish XULOSA FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR     KIRISH  Kurs  ishi  mavzusining  dolzarbligi.   Futbol o‘yini taktikasini o‘rgatish — sport ta'limining ajralmas bir qismi bo‘lib, futbolning muvaffaqiyatli o‘ynashi uchun zarur bo‘lgan nazariy va amaliy bilimlarni o‘z ichiga oladi. Taktika, o‘z navbatida, o‘yin jarayonida jamoaning harakatlarini rejalashtirish, raqibning harakatlariga moslashish va o‘z strategiyasini [1] amalga oshirishni anglatadi. Futbolda taktikani o‘rganish jarayoni o‘quvchilarning o‘yin jarayonini chuqurroq tushunishlariga, o‘z vazifalarini aniq bilishlariga va jamoaviy faoliyatlarini samarali tashkil etishlariga yordam beradi. Futbol o‘yinida taktika o‘yinchilarning harakatlarini belgilab beradigan asosiy jihatlardan biridir. Har bir jamoa o‘z o‘yin uslubini, formasiyasini va strategiyasini ishlab chiqish orqali raqibga nisbatan ustunlikka erishishga harakat qiladi. Taktika o‘rganish jarayoni nafaqat o‘quvchilarni futbol qoidalari bilan tanishtirish, balki ularning raqobatbardosh muhitda qanday qilib muvaffaqiyat qozonishlarini tushunishlariga ham yordam beradi.Taktikani o‘rgatishda nazariy bilimlar va amaliy mashg‘ulotlar o‘zaro bog‘liq bo‘lishi zarur. Nazariy bilimlar o‘quvchilarga taktik tushunchalar, o‘yindagi shakllar va harakat strategiyalarini o‘rgatadi. Bu jarayonda o‘quvchilar o‘z pozitsiyalarini yaxshiroq tushunishadi va o‘zaro muvofiqlikda harakat qilishni o‘rganadilar. Amaliy mashg‘ulotlar esa nazariy bilimlarni amalda qo‘llash imkoniyatini beradi, bu esa o‘quvchilarning o‘z qobiliyatlarini rivojlantirishlariga yordam beradi.Bugungi kunga  kelib  jismoniy tarbiya  va  sport  yoshlar  hayotining ajralmas  qismiga  aylanib bormoqda.  Chunonchi,  O`zbekiston Respublikasi  Prezidentining  “O`zbekiston bolalar  sportini  rivojlantirish  jamg`armasini to‘zish  to`g`risida”gi  Farmonida: “Bolalarni  jismoniy  va  ma`naviy  tarbiyalashning  zamonaviy shakl  va  uslublarini, jinsi  va  yoshiga qarab  bolalarga  sport  ko`nikmalarini  singdirish, sport  sohasida  iqtidorli bolalarni  tanlab  olishning ilmiy  asoslangan  tizimlarini ishlab  chiqishni  tashkil etish  hamda  ularni tatbiq  qilishga  ko`maklashish”  lozimligi alohida  ta`kidlangan.  O‘zbekiston  Respublikasi Prezidentining  2018-yil  5-martdagi “Jismoniy  tarbiya  va  sport  sohasida davlat  boshqaruvi  tizimini tubdan  takomillashtirish  chora-tadbirlari  to‘g‘risida”gi  PF-5368-sonli farmoni,  2017-yil  9-martdagi “O‘zbekiston  sportchilarini  2020-yilda Tokio  shahri  (Yaponiya)da  bo‘lib  o‘tadigan  XXXII  yozgi  Olimpiya va  XVI  Paralimpiya o‘yinlariga  tayyorgarlik  ko‘rish to‘g‘risida”  PQ-2821-sonli  va  2017-yil  3-iyundagi “Jismoniy  tarbiya  va  ommaviy  sportni yanada  rivojlantirish  chora-tadbirlari  to‘g‘risida”gi  PQ-3031-sonli qarori  ijrosini  ta’minlash maqsadida,  Respublika  “Talaba” sport  federatsiyasi  hamda  Respublika  “Barkamol avlod”  jamiyati  birlashtirilib,  uning  negizida  “O‘zbekiston talabalar  sporti  Assotsiatsiyasi”  tashkil etildi. Sport  o‘yinlari  jismoniy tarbiya  va  sport  tizimida  asosiy o`rinni  egallaydi.  Sport  o`yinlari  umumta`lim, kasbhunar va  oliy  ta`lim muassasalarida  fan  dasturlariga kiritilgan.  Bu  borada bolalarni  BO‘SM  va  maxsus  ixtisoslashtirilgan  sport  maktab  internatlarda katta  ishlar  olib  borilmoqda.  Buning  natijasini joriy  etilgan  uch  bosqichli  tizim  «Universiada»  sport  musobaqalarida  yaqqol ko`rish  mumkin.  Kurs  ishining maqsadi   futbol o‘yinida musobaqa qoidalari va hakamlik qilish uslubi, o‘yin jarayonini tartibga solish va adolatli o‘yin muhitini ta'minlash maqsadida muhim ahamiyatga ega.  Kurs  ishining ob’ekti:  futbolchilarning  amaliy  tayyorgarlik  mashg‘ulotlari  va  to`garak  mashg`ulotlari. Kurs  ishining predmeti:  yosh  futbolchilarning  tezkorlik sifatlarini  rivojlantirish  nazariyasi usul  va  uslublari Kurs  ishining vazifalari: Kurs  ishi  mavzusiga oid  ilmiy-metodik  adabiyotlarnim,  darslik, o`quv  qo`llanmalarni  o`rganish, tahlil  qilish  va  umumlashtirish;   I.BOB.FUTBOLCHILARNI TARBIYALASHNING UMUMIY  PEDAGOGIK ASOSLARI. 1.1. Futbolchilarni tarbiyalashning maqsad va vazifalari. Futbolchilarni tarbiyalashning maqsad va vazifalari mavzusi, sport tarbiyasining asosiy tamoyillaridan biridir. Futbolchilarni tarbiyalash jarayoni o‘z ichiga nafaqat jismoniy rivojlanish, balki psixologik, axloqiy, ijtimoiy va intellektual rivojlanish hamda sport mahoratining oshirilishini ham oladi. Bu jarayon, o‘yinchilarning individual va jamoaviy sifatlarini shakllantirishga, ularning psixologik va jismoniy salohiyatini maksimal darajada rivojlantirishga yo‘naltirilgan.Futbolchilarning tarbiyalashning maqsadi nafaqat jismoniy tayyorgarlikni oshirish, balki ularni to‘g‘ri axloqiy qadriyatlar va ijtimoiy mas'uliyatlarni o‘rgatishdir. Har bir futbolchi o‘zining texnik va taktik ko‘nikmalarini oshirib borishi, shuningdek, o‘yin davomida to‘g‘ri qarorlar qabul qilish, jamoaviy ishni boshqarish, va o‘zining imkoniyatlarini samarali ishlatishni o‘rganishlari kerak. Bu jarayonda futbolchilarni faqat raqibga qarshi muvaffaqiyatli kurashishga tayyorlash emas, balki jamoaviy ruhni shakllantirish, sport etikasi va axloqiy masalalarda ham ularga to‘g‘ri yo‘l ko‘rsatish muhimdir.Futbolchilarni tarbiyalashning asosiy maqsadlari quyidagi sohalarda ajralib turadi: jismoniy tayyorgarlik, psixologik tayyorgarlik, taktik va texnik ko‘nikmalarni rivojlantirish, shuningdek, jamoaviy ish va ijtimoiy axloqiy tarbiya. Jismoniy tayyorgarlik, futbolchining to‘liq rivojlanishi uchun zarur bo‘lgan kuch, tezlik, chidamlilik va moslashuvchanlikni oshirishga qaratilgan. Psixologik tayyorgarlik esa sportchi ruhiyatini mustahkamlash, stressga bardosh berish, qarorlar qabul qilish va o‘ziga bo‘lgan ishonchni oshirishni o‘z ichiga oladi.Bundan tashqari, futbolchilarning taktik va texnik ko‘nikmalarini rivojlantirish ham muhim ahamiyatga ega. Futbol o‘yinida texnik ko‘nikmalar — bu to‘p bilan ishlash, pas berish, zarba berish, raqibni o‘tkazib yubormaslik kabi ko‘nikmalarni o‘z ichiga oladi. Taktik ko‘nikmalar esa o‘yinni o‘qish, to‘g‘ri pozitsiya tanlash, raqibning xatti-harakatlariga javob berish va o‘zaro muloqotda bo‘lishni o‘z ichiga oladi. Bularning barchasi futbolchining jamoaga qo‘shgan hissasini oshiradi va uning umumiy o‘yinda muvaffaqiyatga erishishida muhim rol o‘ynaydi.Futbolchilarga o‘rgatiladigan asosiy vazifalardan biri — jamoaviy ishlashni o‘rganishdir. Jamoa o‘yini, o‘zaro muloqot va harakatlarning aniq muvofiqligi muvaffaqiyatga erishish uchun zarurdir. Bu nafaqat maydonda, balki maydon tashqarisida ham jamoa ruhiyatini shakllantirishga yordam beradi. Shuning uchun futbolchilarga individual muvaffaqiyatdan ko‘ra, jamoaning muvaffaqiyati ko‘proq muhim ekanligini tushuntirish zarur. Futbolchilarning tarbiyalashning maqsadlari, ularni nafaqat sportchi sifatida rivojlantirish, balki ijtimoiy, madaniy va axloqiy jihatdan ham shakllantirishga qaratilgan. Futbol o‘yini, sportchining faqat jismoniy kuchini talab qilmaydi, balki uning ruhiy holatini, etika va axloqiy qoidalarni tushunishni ham talab qiladi. Shu sababli, futbolchilarga sport etikasi, ijtimoiy mas'uliyat, mehnatga bo‘lgan hurmat, va musobaqa madaniyati kabi qadriyatlar o‘rgatilishi kerak. Bu qadriyatlar, ularning nafaqat sportdagi, balki kundalik hayotdagi muvaffaqiyatlarini ta'minlashga yordam beradi.Shuningdek, futbolchilarning sportni tark etganidan keyin qanday qilib jamiyatga moslashishi muhim masala hisoblanadi. Sportni tark etish jarayoni, futbolchining yangi ijtimoiy rollarini qabul qilishini, shuningdek, yangi faoliyat turlarini topishini talab qiladi. Shuning uchun, futbolchilarni nafaqat sport sohasida, balki ularning hayotining boshqa jabhalarida ham tarbiyalash muhimdir. Ularning sportdan tashqari ko‘nikmalarini rivojlantirish, ularning post-sport hayotiga tayyorlanishiga yordam beradi.Futbolchilarni tarbiyalashda pedagogik yondashuvlarning samaradorligi, ularning ehtiyojlari, xususiyatlari va salohiyatlarini to‘g‘ri baholashga bog‘liqdir. Har bir futbolchining individual o‘ziga xosligi va imkoniyatlarini inobatga olish, ularni nafaqat jismoniy, balki psixologik jihatdan ham rivojlantirish zarur. Shunday qilib, futbolchilarni tarbiyalashning asosiy maqsadi — ularning har tomonlama rivojlanishini ta'minlash va o‘yinchi sifatida o‘zlarini eng yaxshi tarzda ko‘rsatishlariga imkon yaratishdir. Bu esa, o‘z navbatida, jamoaning umumiy muvaffaqiyatiga katta hissa qo‘shadi.Futbolchilarni tarbiyalashda zamonaviy pedagogik texnologiyalar, metodlar va uslublar qo‘llanilishi zarur. Bu usullar futbolchilarning sportga qiziqishini yanada oshiradi, ularni o‘yinni yanada qiziqarli va samarali tarzda o‘rganishga undaydi. Treninglar jarayonida innovatsion metodlardan foydalanish, futbolchilarning harakatlarini va reaksiyalarini tez va samarali o‘zgartirishga imkon beradi.   [1]  Sh.Mirziyoyev. “Qonun ustuvorligi va inson mafaatlarini taminlash yurt  taraqqiyoti va xalq farovonligining garovi” .Toshkent “O’zbekiston” 2019.  

Muallif

Soffchi PhDTasdiqlangan muallif

Hujjatlari

9 601

Sotilgan

3 289