tayyorishlar

O‘qish va aqliy faoliyat

o‘qishvaaqliyfaoliyatkirishbob.bolalargatarbiyaberishningnazariyasoslari1.1.haqidaumumiytushuncha1.2.bolalarningrivojlanishio‘zigaxosxususiyatlari2.1.ta'limо’zigahosligi2.2.ta’limasosiyshaklisifatidaxulosafoydalanilganadabiyotlaraqlkengma'nodasezishidrokboshlanibtafakkurhayotnio‘zichigaoladiganbilishjarayonlariyig‘indisidir.burivojlantirishmaqsadidayoshlargamuntazammaqsadgamuvofiqpedagogikta'siryoshavlodninginsoniyatto‘plaganbilimlarmalakaifodasinitopganijtimoiy-tarixiytajribaniegallashningrejalijarayoniro‘yberadi.kattalartomonidanamalgaoshiriladirivojlanishinita'minlovchixilma-xilvositalarmetodlarsharoitlaroladi.odamningaqliuninghajmixususiyatimazmunidanamoyonularfaoliyatningmustaqilijodiybilishgatopadi.diqqatninghardoimma'lumqaratilganbo‘lishinitalabetadi.kishiningfaoliyatidaerishganmuvaffaqiyatibilanbelgilanadi.tarbiyasiyetuko‘tkirzukkoinsonlarnixalqimizdonishmandkishilardebdonishmandlikdonolikinsonningengbuyukshundaybirnoyobkimgahamshuninguchunbo‘lsakerakxalqoltindeyiladi.paydoberiodamlarorasidayetishibchiqqanbarchabarchasimukammalilmegallashorqalidavriningkishilaridarajasigaaburayhonberuniynasrforobiyaliibnsinomahmudalishernavoiyabdullaavloniyboshqalarg‘arbolimlaridanyanamoskomenskiyk.d.ushinskiyfanningsohalaridakashfiyotlartarixanta'lim-tarbiyamaxsusinsonfaoliyatishakllanibborishyakunidasifatlariyanita'limiymaqsadlaraniqlanibxitoyningaholisibolabeshyoshgaekanungasavodqaydqilingan.zardushtiylikdininingmuqaddaskitobita’lim-tarbiyamasalalarigakattaahamiyatberilgan.undahayotningmuhimbo‘liblozim.yoshnitarbiyalashlozimkiavvaloyaxshio‘qishnikeyinesayozishnio‘rganishiyuksakfarobiyta'lim-tarbiyagabag‘ishlanganasarlaridamuhimliginimalargae'tiborberishzarurligiusuluslublarifikryuritadi.«fozilma'nolarikelibkabiolimningijtimoiytarbiyaviyqarashlaritopgan.ta'limningvazifasijamiyattalablarigajavobberashuxizmatqiladiganinsonniiboratbiladi.beruniyningbilimlarniyo‘llarihaqidagifikrlarihozirgidavrdolzarbdir.o‘quvchilargabilimberishdaularniizchillikyangimavzularniqiziqarliasosanko‘rgazmalibayonetishkerakliginiolimoluvchilargayomono‘zimumkinbo‘lmaganholatlardansaqlanishzarurliginiaytadi.kamolotidauchnarsamuhimliginiirsiyatmuhitkamolotgaerishishningbirinchimezoniegallashgada'vatbo‘ladihaqiqatnibiladeydi.olishdabolalarnimaktabdao‘qitishzarurta'limdaquyidagitalablargarioyabolagakitobgabandqilmaslikolibboriladiganmashqlarbolaningyoshigamosbo‘lishio‘qitishdajamoao‘qitishgaqiziqishiniqobiliyatinihisobgaolisho‘qitishnijismoniybirgaborish.rivojlanishbosqichlariniishlabchiqqan.mushohadaetishningbosqichikategoriyalariniikkinchibosqich.ikkixilfikrnietish.uchinchio‘zlashtirilganfikrlarnierishiladi.shundahaqiqiybosqichgabosqichdalekinhaliharflarninazardatutgan.boshlaganfoydalanishnitasavvurqilinadi.shakllariniulargahissiyobrazlarniegallaganbo‘ladi.degandatug‘majarayonidashakllanadiganfikrlashtushunadi.kategoriyagabo‘ladi:1.borliqdaginarsalarnietishdir.2.amaliybuyumlarnitanlashdaturtkiko‘rinadiganyirikhisoblanganyoshlarnihamdaruhishlovchifikrinianiqroqanglashishoxtishidrokizararyeryuzidagihayvonlarniasirqilibberganinsonlarningmaktabgachayoshdagig‘oyasichetelpedagogikasidapedagogiyaratilgan.onarahbarligidayoshgachabo‘lganko‘rsatibberdi.davrdabolaniyoshinie'tiborgaolganholdakishilozimhammanarsagao‘rganishdemakya'nibizberadigantomonlamako‘nikmamalakalarnimumkin.19bo‘limdandasturinikitobidakichikbergan.faolfaoliyatinirivojlantirishgakattalarningmaqsadetishidir.tevarak-atrofdagiolamberishnibolalardaqiziqishko‘nikmalarinitarkibqobiliyatlarinirivojlantirishni6-7yoshdanboshlabo‘qishgao‘tishimunosabatiularningmaktabta’limigatayyorlashyetarlidarajadata'minlashtarbiyachilarningyanadaoshiradi.kamoloto‘sibtajribaningboyibborishiishlarta'siridamiqdorsifattezboradinutqshakllanaditakomillashadi.xullasoddiyusullariniegallabboradi.kelajakdagibutunahamiyatgaega.tomondanrivojlanibatrofdagimuomalaqilishtilnitushunchalarsistemasininatijadatilinishunchalikvositasierkinfoydalanadiganqoladi.fikrningvoqealarnimunosabatlardako‘raumumiylashtirishavlodnishaxsehtiyojlaridanchiqadigantarbiyaningjihatlaridanbiri.avlodgaasosidapedagogictaʼsirtooʼzmalakalarqoidalarboshqalardaholatnimetodlarnikeraklishart-sharoitlarniyoshidagiasosidagimaktabgatayyorlashdaroliayniqsachunkitortibjarayonlarbuladi.dastlabnarsalarbajariladigannatijasidamehnatsamaralirasmchizishloyplastilindanbuyumlaryasashapplikatsiyaqurishoshiribboriladi.rivojlanishgataʼlimtoʼgʼritashkilqonuniyatlariimkoniyatlarinikerak.mazmunimetodietilishigaqarabpedagogikapsixologiyafanivazifalarinihaletishdaimkoniyatlaridanunumlifoydalanishorganizmningsababboʼlishiortiqchatopishoʼrganishkeyingiyillardaborilgantadqiqotlarningnatijalariyoshidavridabo‘lisho‘quvfaoliyatlarzamono‘zlashtiribjamg‘arishtafakkurnihosilrivojlanishningko‘rsatkichlarihisoblanadi.birinchidanto‘g‘riikkinchidanorganizminingzo‘riqishyo‘llariniqonunlaripsixologik-pedagogikrivojlanishidajudaimkoniyatlarmavjudliginiko‘rsatadi.bularninghammasiberiladiganchuqurlashtirishhajminikengaytirishyoshiningoxirigabolalartevarakatrofto‘g‘risidakattaginahajmdagitushunchalargaegajarayoninioladilartomonlariniajrataba'zinatijalibog‘lanishlarnibilibulardafaoliyatiningdastlabkishakllanadi.bog‘chayoshidanrivojlantiribbosqichlaridata'limihayotiyortibtafakkurningxayolobrazlibuningso‘zmantiqiytushunchalitarbiyachianalitik-sintetikhodisalarnichuquranglabajratishgao‘rgatishxususiyatdir.voqea-hodisalargabuyumlargaqarashganarsaniushlabhisdiqqatqilishnikuzatishlaretibsavollargavaqtidaberishgaharakatqiladiyo‘lshularqilishdaniborat.bog‘chasioldidaqobiliyatlartegishliqobiliyatiziyrakliktanqidiyko‘zqarashajralibturishiusullaripredmetlarnitekshirishulardagibelgilarniajratibko‘rsatishboshqapredmetlartaqqoslashtoptirishvazifalaridanbiridir.tarkibiyqismlaribilimlarinimuvaffaqiyatliolishgayordamo‘simliklarhayvonlartanishtirishbo‘yichasistemalimashg‘ulotlarayrimkonkretyokibo‘ladilar.bolalardagimashg‘ulotlarnimumkin:bir-birigadidaktikshungao‘xshashtadbirlarmuhimishundakiqolmasdanvazifalarnifoydalanishgazarur.ilkharakatgakeltiruvchiqudratlikuchdir.qandayborishlarivazifalarita'limigaahamiyatifaolliginibo‘lajakfaoliyatigamanbaqiladi.harakatlarsistemalariningko‘pginaqo‘llaniladiganko‘lamdagiharakatlarnishakllantirishmuhimdir.bundayharakatlargatahlilqiyoslashumumlashtirishkiradi.faollikmustaqillikningta'minlaydi.aloqalarbilishnishakllantirishga«aqliytushunchasigavazifaniqabulqo‘yishunitanlashchiqilganrejasiniizchiloshirishnatijalarinibaholashmahoratimadaniyatimalakalarikitobishlashdarajasiilmiymetodlariniturliyordamchivositalardanbog‘liqdir.biritarbiyalashniqanchatarbiyalashningquyidagilardanboladagifaollikningqayrivojlanganliginiko‘rishhodisalardoimobirornimanidiroladiquloqsoladi.tariqaasta-sekindunyonitabiatsezgietadibuyumlarningh.k.muhitnibilishningsanaladi.toʼgʼrisidatajribaanchamurakkabjarayonsezgilarchiqibyaxlitbuyumaynivaqtdadumaloqtarzdatarzidaqilishinechtahidfoydalanadi.vaqtningishlashibuyumningxossasibelgilariniimkoniniyoshlikjihatdananalizatorlaryordamidaqilishgaimkonanalizatorlarningrivojlanishigayaʼnisensormadaniyatigaalohidaboladaoldinbordunyosinizaxirasitaganimanutqidankuchliimkoniyatinixotirahechbilmaydifoydaliishmalakalarinieslabqolishixotirasibeixtiyorshuningdekhayotitaʼsiridaxayolinayertaklaraytibalomatlarianiqvaziyatga(masalanmashinah.k.).kelgandatajribasixayolidasezilarliyuzpedagogikasijamiyatimizningmohiyatitabiatigaasoslanibchiqadi.vazifalari:tiziminidunyoqarashnishakllantirish.qobiliyatlarnijarayonningrivojlantirish.madaniyatinibilimnitasavvurlarqonuniyatlarsistemalarshaklidagifanlarningvoqeaaksdarajadagiumumlashtirilganshakllantirishdaniboratdir.dunyoqarashningasosinisifatixossalariqaysihodisalarioʼzarooʼzigabelgilarioʼrtasidagiyashashtarziningqilinishigaxulqigasharoitigamosligih.k.)oladilar.jonsizoʼsimliklarhasharotkuzatishiborliqmaterialistiktasavvurlarnishaxsisanʼatningturlaritushunchalarnimehnatgamunosabatinifaoliyatnixususiyatigapsixikjarayonlarnitaassurotnutqnibildiradi.bundasamaradorliginianiqligitoʼlaqonliesdaqolishningmustahkamligimantiqixususiyatmustaqillikkatushunarlikishilarningmehnatiumumxalqbayramlarirespublikamizdayashaydiganxalqlarjamiyatimizhayotigavatangamuhabbatasoslariniravishdadasturidabelgilangantizimiqurollantirishyetakchiroltarbiyagadoirmasalalaretiladi.aniqlashtizimlashtirishtutadi.kuzatuvchanliksinchkovliksifatlarniqilinadishart-sharoitlaryaratiladi.hayottaʼlimningtaqozomunosabatdakabilarqatnashishimkoniyattayyorgarligimuassasalaridaberishdanzamonaviylabchiqarishjamiyatningijtimoiy-siyosiymadaniyhayotidafanyutuqlariyozuvchilarnufuzlimaskanlaridaoʼqishhurmatjomiymirzorudakiymuhammadshyangiliklarboshqalarnipedagogikadamasalantabiatshunosliksuvhavoolovqormuztoshqumgeografiyaoptikasohalardaasoslabbilimlariuzviydasturimetodikasinipedagogikasiningshakllanishigaasosdidaktikasinituzishdamasalasigag.rivojlanishdakeyinchalikdasturqildi.nazariyasiniyaratishdaxizmatlarikasbtadqiqotishlariguruhiningtaʼlim-tarbiyametodishdanfarqinibelgilabjihatlariishlanishi“bolalarajratishberdidasturningtakomillashtirilibqobiliyatlariningmttningsistemasiko‘nikmalarnio‘ynaydi.jarayonlariniestetiktarbiyasinizarurdir.mttdagigiyenikko‘nikmalaraxloqiyqoidalarinifaoliyatlarita’limnio‘zaroxabardorchiqarishdametodlardanusullardankuzatishdanfoydalanish.tushunishhikoyao‘qibmashqo‘yinmetodlari:o‘yinlarharakatlikundalikaxborot.metodi.tevarak-atrofberadieshitishimkoniyatigaqo‘llaniladi.voqealarningmaqsadiobyektlarnikuzatishdaegallaydi.namoyisho‘zinitasvirinibevositako‘ribtabiybilan)materialnita'sirchanqilish.o‘rtaguruhdanbadiiyasarlarniifodaliberish.suhbat3-4yoshli4-5qisqamashg‘ulotoidtajribalarpsixologikbilimlarningtaxminiybelgilash“ilkqadam”tayanchrivojlanganlikmaʼnaviykamolotininutqiytafakkuriniboyliginihisoblashmalakasininafosatjihatlarigaqaratiladi.voqealarqaratilgan.faqatemasbalkidasturdayoʼnalishlariquyidagilar:rivojlantirish;nutqitamoyilgaberish;borish;materialningqaratilganligi;materiallardantabiatdagitaʼlimgaorasidaginarsalarningnomiishlatishuyjihozlaribuyumlarikiyimegadir.nutqinimustaqilliktarbiyalashgaguruhimuayyanolishniguruhtarbiyachisijoylashishininimalarborliginiyerdamusiqaxonasidabayramlarovqatyaqinbolalariuylariuygaketadiganmaydonholtarbiyalashdarivojlantirishdatetiklikruhiybardoshlitarbiyasigahissashakllaritovushlarietishgachiroyliquvonchhissinitarbiyachininghissigavatanparvarlikyoshligidataassurotlarivatanmazmunmuloqotitanishtirishdamehnatigahurmatnitushuntirishehtiyojinitushunchalarikengayibguruhdagiishlaydiganonaningtransportvositalarioʼrtajarayonidaginomlaritanmehnatiningdeganchiqarishgarasmlaritexnikaoʼyininingmazmuninimehnatidanshaharlarkosmikkishilargamunosabatnimehnatkashlartanishishnisbatanmehrtabiatnimaterialoilalarda“yangikunibolalarigabayramahamiyatinihissiyotlargabolalarinivoqealarihayotiningto‘liqkamanajihattarbiyasiningtarbiya.borliqniidrokkaasoslanadi.to‘laligijarayonlarningidrokniso‘zilotinchama’nolarinianglatadi.nimagabilishilarnichuqurroqetishiushlashbo‘lgandaishtirokberishitopshiriqlarlozim:joydanbuyumniqo‘lgasifatinisilliqissiqnavbatidaetishnietadi:1)perseptivshakllantirish;2)to‘g‘risidagiumumlashganetalonlarqilingannamranglargeometrikshakllarifodalangantovushlarningbalandligiagarog‘zakiifodalanishitanishtevarak-atrofniosonma’lumetalonrangikatta-kichikligidetallariningfazoviyo‘zlashtirishuzoqdavometadiganjarayon.sabablimezontanlayboshlashmazkuristalganqilata’riffarqlijihatlarinigo‘dakliklayoqatliliko‘ziningharakatlanishiahamiyatlikattaligietayoshdapredmetlifoydalanadi:obrazinirangnixususiyatlarigaumumsharlimonyassi3)harakatlardantizimidanfaoliyatdaqamrabbularranglarnifarqnominirangaralashtirishtinglashtaktikfarqlashaytishmazmunliidrokningqulaysharoitningshakliniranginijoyiniehtiyojnarsaningrasminichizishdanrangigataqqoslashgatasvirningtarbiyanioshirishdaetilgannatijalaridanfoydalaniladi.munosabatlarnimusiqiyxususiyatlarinikoo‘zidafikrlashgaettiradi.ko‘paytgandaobyektivolamdagiongimizgatuyg‘uataladi.tubo‘ngimizdao‘shaichkialoqadorimkonigabo‘lamiz.voqelikniettirishxarakterlanadi.fanlararotadqiqotlarnikompleksfanlarnimujassamlashtiradi.falsafamateriyao‘rganadi.formalmantiqfikrlashninghukme’tiborqaratadi.sotsiologikjihatituzilishitarixiytavsiflanadi.fiziologiyahodisasinianiqlashtiruvchimexanizmlarniaxborotqaraydi.fikrlashnio‘rganadifoydalanilayotganvositalarningxarakterisubyektyangiligiturlarinifalsafiyfiziologikekanliginie’tirofetganshakllantirishningshakluslubvositalariniamtatbiqfikrlashinimuhim.nafaqattimya’niyarmidarivojlanaboshlaydi.o‘rtasidagimavjudaloqalarniyo‘lgaoshadi.etilishihattoyukxotiragatushadiganshaxsiyoldigayuritishtaqqoslashnietuvchiolmaydi.unchabironxotirasidasaqlashixotiraningsharoitlarigabog‘liq.ko‘pinchao‘ynasho‘z-o‘zidansaqlabimqolishixtiyoriykurtaklaribo‘lao‘zgarishlartalabiningortishiboladantopshiriqnihozirvaqtdanbajarishninechakundamtaklifyodgatushirishzarurdirta’siridaxayolningammoxayollarko‘proqbog‘liqturgan3.o‘stirish.fikrlariniifodalashboshqalarningtilidanbilvositaasarboshqalar)muassasasidalug‘atso‘zninggrammatiktuzilishinimuvafaqqiyatlitovushlarnitalaffuzkeyinroqso‘zniqilgandaustidaishlash;4)orfoepikto‘g‘riligi5)nutqningaloqanafasko‘nikmasini4.qiziqishnitarbiyalash.yoshidayo‘naltirilganyanaatrof-muhitniintilishsavolrefleksso‘ngbosqichigaasosida.negizidafaoliyatgamunosabatningfaolliginingahamiyatsizekanligiqiziquvchanxohlaydi.qanchalikemas.hodisalariningaloqadorliktopishgaobyektlarningchuqurligiizlanuvchanlikfarqlanadi.qiziqishningasosifikriyfaoliyat.qiziqishidiqqatnibarqarorturaintellektualo‘yinlarihikoyalarivositalarigaqiziqishigabirgalikdamodellarnitaqsimlashhikoyalarinichizishgajalbgarovituradi.tashkilotidashaklidir.pedagogningmalakalardanfrontaldavomidaoshiradi:gigenikxulqharakatlariturli-tumanboshrolnita'limniberuvchipedagogtushuniladitartibidasonio‘tkazishjoyigao‘rnigabir-biridanjamoaviyyakkatartibdagishakllaridanbundantashqariekskursiyamashg‘ulotdano‘yinlarigarahbarlikberilgano‘rinvaqtmashg‘ulotlarinimaterialiningirodanibilimgaqiziqishlarusulidaega:birgalikdagibir-birlarigatashabbusiimkoniyatizo‘rvazifajamoatchilikhissiekskursiyalarishlarinibajarishijroo‘qishdakechinmalardo‘stonajamoasiniyaratishgamaktabdagijavobgarliktutaishnisifatlartayyorlashniboshlang‘ichsinflardamalakasisolishfikrigaergashishqilinayotgang‘oyalarniqisqachaberiladi.tashkilotiguruhdahaftao‘tkaziladiganvaqtitayyorlovguruhlaridatashabbuskorlikxulosalarxissiishimatematiktasavvurlarinio‘stirishmashg‘ulotlariqurish-yasashmashg‘ulotlarningharakatinigo‘daklarsaribolalardanaktivnatijagaerishishintiladimashg‘ulotgazarur:vaqtinitartibidagio‘rninialmashtiriboldindano‘ylabfaoliyatlarniertalabkibajaraxonatabiiyyorug‘likguruhidamartao‘tkazilishiguruhlaridaqiqamttguruhgaguruhlardagijadvalinihaftadabo‘ladiganhaftaningo‘rtalaridayuqorimatematikasavodgajadval(musiqatasviriymuassasasitabiatgahayvonlargajonajonulug‘xalqlarningvujudgakeladi.belgilarmashg‘ulotlardaoshpazkutubxonachio‘qituvchiningma'lumotlarsistemasiningqismidir.xodimlarmehnatningqismi.mohiyatiniturlargabo‘linadi:bilimlardantajribalarinimustahkamlovchisoluvchiundanko‘zlanganobyektkuzatiladio‘simliklaridaraxtlarsuhbatlarnimanibiliminidetallarboyitibo‘zlashtirilishishunimetodinibelgilaydi.yarimyilyilningoxiridabinoanmujassamtajribasidatarqalganberiladiegallanganamaldakonstruksiyalashtayyorgarlikuyushganqo‘yilganvazifalarningbirligiqiyinchilikdiqqatinitomongayo‘lidagiyengishuyg‘onibchiqishishgatarzidagiolishiolishiningjarayonidir.tafakkuriningo‘sishusullarsodirjarayondir.ongiqalbigaketganturlarigaob’yektivo‘tilgandavomibittao‘zlashtirishgaturlariningikkalasitarkibanmotivvositaqaramasdanfarqlarimavjud.malakagabinobarinfarqnijihatidanboyko‘ramiz.reproduktivtopshiriqlarnio‘qituvchio‘rtoqlariningproduktivtarbiyalanuvchilarhamkorlikdamuammolarnibajaradi.turiningfarqiamalta’limningholatdata’limdao‘quvchishaxsiniaylantiradi.ob’yektisubyektinavbatdagimustaqilliginingmustaqilligifarqlarnitutibtavsifta’limiymaterialinianiqlashgamustahkamlashgachuqurlashtirishgao‘yinnio‘tkazishdaharakatniusulinimustahkamlasholinadi.qo‘yiladigantopshiriqoldingitushunchalariniikinchio‘nlikichidaqo‘yiladi.muammonididaktikasohasidaqatorqamrovliizlanishlarqatorigaolimlarningkiritishqirralarivositasidatakomillashtirishgaqismanmaqsadningqisminio‘yinningsingariqoidalariqoidalargasifatidagita’lim-tarbiyaviyyo‘qoladi.kiritiladi.kimg‘olibkamolpaytidaijobiykuchaytiradiihtiyoriyo‘zlarimashqlarnimasalalarnio‘yinlargatalablar:predmetlaritanlanishitalablarchiqilishimaqsadiniyaqqolmaqsadliishinibajarishgao‘yinlarnimazmunanqiyino‘yinlardano‘tkazibsintezoperatsiyalarni5.o‘yinlarningtuzishchiqishdahususiyatlariniguruhlarini6.sodda7.kutish8.tartibdayondashishundagidarajasinibajarilishinitutiladi.turlaridancheksiztakrorlasho‘zgartirisho‘yinining10tipidagihokazo.malakalariningxildamustahkambo‘lishigabog‘chadao‘ynaladiganyo‘lihizmatalbattaortayaxshiroqtushunibro‘yxatimirziyoyevsh.m.farovondemokratiko‘zbekistondavlatinimardmavzusidagirespublikasiprezidentilavozimigakirishisholiymajlisqo‘shmaustuvorligimanfaatlarinita’minlashyurttaraqqiyotifarovonligikonstitutsiyasi24yilligigamarosimdagi2017.qat’iyrahbarqoidasikelajagimiznimirziyoyevningtakomillashtirishchora-tadbirlarito‘g‘risida”giqarori.2017-2021rivojlantirishningbeshtaustuvoryo‘nalishistrategiyasinioshirishgatashkiliychora-tadbirlarprezidentiningo‘r9.2017-yil“maktabgachaboshqaruvinitubdanchoratadbirlari10.“bolashaxsiningomilisifatida.11.f.r.sh.n.m.toshkent201912.qo‘llanmaelektronkurso'sishidapptxa:ro‘yhatietishdanaqlniko‘rsatish.ko‘nikmalardaqoidalardayaratishnibo‘iadi.jo‘shqinligidaintilishdazehnlizakovatliataydilar.donolik.olijanobfazilatidir.ne’matdirkinasibetavermaydi.donoligida«aqltojioltindankimdabo‘lmas»bo‘lgandanolim-ufozillarshoir-uyozuvchilarninge'tiborliko‘tarilganlar.koshg‘ariyj.j.russoyaratganlar.barobaridatarbiyalanuvchiningbordi.samarqanddagielchisiveysizinninghisobotlarida:«samarqandmohirsavdogarlardir.o‘g‘ilto‘laro‘rgataboshlaydilar»«avesto»da«tarbiyatirgagitayanchihisoblanishipog‘onagako‘tarilsin»deyilgan.takomilidata'lim-tarbiyaningshahri»«baxtsaodatgaerishuvto‘g‘risida»«ilmlarningchikishi»maorifiyyetishtirishdanzeriktirmaslik;uzviylikhokazolargauqtiradi.qalbnisezishibehudaraqobatdanshon-shuhratdanta'kidlaydi.tarbiyadir.sanalganbilimsizjohilolmaydilarta'kidlaydi:birdanigayengildanog‘irigaaqlningtushuntirishdir.bo‘laryodlaybilmaydigantayoqchalarnichizaqalamdano‘rganayotganinsoningiste'dodiniqobiliyatlardan.ma’rifatchilaridanilmlibo‘lishgachaqiradi.ilmniydipirikomilimurshidiyagonasidir.boshlovchidir»yozadi.muallifravshanroq«hayvonlaro‘zlarigabo‘laklartarafidanqiladurg‘onzulmjabrlarnitirnoqlariilaqaytarurlar.soyasidakeladurg‘onzulmlardansaqlanur.bo‘ynidanbog‘labiplariuchiniqo‘llarigaaqlidir».chex(1592-1670}mumkinliginisingdirishimiztuzdi.y.a.komenskiy«onalarmaktabi»ta'lim-tarbiyasigametodikasigasistemalashtirishniuyg‘otishnitoptirishnijavobgarliginiyoshningo‘zgarishlariningmajmuasidir.sur’atlaro‘zlashtiradi.oladikitengligidabog‘lanishlaridaqobiliyatidatamonlamaobʼektivzaruratdir.аqliykoʼrsatishdir.maʼnodaxayolniyigʼindisiboʼlibtoʼplagankoʼnikmameʼyorlarroʼytaʼminlovchimaʼlumtizimlashtirishniuygʼotishkoʼnikmalarnikattadir.his-tuygʼularetishgachaboʼlganyigʼindisidir.аhliykengligidabogʼlanishlardakoʼramuomaladaboʼlishoʼquvfaoliyatlar:koʼrsatadi.charchashigatoliqtirishboʼlmasligiyoʼllarinishugullanadi.psixologik-[rasmloy)rivojiantirishpedagogika-psixologiyabo‘lmasligishug‘ullanadi.muvofiq.qoladilarbuyumlardagivoqealardagiqoladilar.ko‘rgazmali-harakatlixosdir.rivojlantiriladi.toptiriladiqiziquvchanliktomdshaktizatishdaqidirishgayo‘llabqiziquvchanlikningsusayishigaqo‘ymaydi.qiziquvchanliginiaqliningsinchkovliginituribdi.bo‘iadirivojlanadi.fahm-farosatliliksermulohazalikhokazolarnimasalan:borilgandantasavvurgaso‘ngraaqliy-ko‘nikmao‘tkazishnirejalashtirishi«paxtao‘simliginimomaqaymoqo‘simligisolishtirish»«qafasdagiqushnio‘yinio‘tkazish.beribginabilimlaridantevarak-atrofgao‘sadi.xohishinisezishlarirag‘batlantiribolishlarimuvaffaqqiyatlio‘qishlaritayyorlanishidamiqdoridir.moslashuvchanligijo‘shqinliginimadaniyati»tartibliligirejaliligio‘rtagako‘rsatkichiningyuqoriligidaboʼladi.tanishadikoʼradihidlaydinimagadirtevarak-organlari-analizatorlarigaxossalarini:sovuq-issiqgʼadir-budursilliq-yaltiroqxushboʼytufayliginatoʼplabolmaniqoʼlidakoʼribyebqizarganmazalianalizator:koʼrishanalizatorlaridanаnalizatorlaroʼzidatoʼlaroqchogʼidanboshlaboqkoʼproqtugʼdirishlarieʼtiborberishlariboʼlishidan(bolatoʼlaboshlagandagapiraboshlaydi)toʼlgandasoʼz1200-1500yetadi.gapirayotganlarinikatgaoʼsishidatugʼilgandaqilolmaydi.birmunchayuqoriroqkoʼtarilibkoʼpginakoʼpincharolьoʼynaydi.syujetlioʼyinlaroʼy-boshlaganidaberganidaoʼshaertaklargaаmmobogʼliqboʼladiqoʼgʼirchoqkoʼrinibqolsauxlatadiboʼlsatashiydibogʼchamurakkablashadioʼzgarishtoʼgʼrisidagiettiradigan(sinadipachoqyirtiladitoʼkiladi)materialdantayyorlanganligibogʼliqligi(yilfasllariningbogʼlanishlarshakllantiribshakllantiradi.bogʼliq.gʼoyattaʼminlaydigannozikligisobitqadamligiongligioʼzlarigabaʼzitanishtiriladi.tuygʼusibaynalmilalchilikbogʼchasitanqidiylikoʼqishiyoʼloshirilishinietmokda.koʼnikmalariniborishidir.yaratmaydi.yoʼlikoʼnikmalarqurollantiribtanishtirishdir.olimutopganlar.аbuqoshgʼariyаbdurahmonulugʼbekаlisherаbdullohsaidrasulаziziysharifsoʼfizodaаbdulqodirokiriyаbdullaаvloniyyaratganlarchaqirganlar.аmos(1592—1670)ya.а.koʼrsatibboʼlimdan(fizika)yomgʼiroʼtlozimliginiastrnomiyabogʼchasidataʼkidladi.oʼzining“onalarmaktabi”oʼqitishsinchiklabsoddi.shveytsari.g.pestalotstsi(1746-1827)pestalotstsimakgabdaа.p.usovaningolima1950borilibchiqildi.oʼtkazilgandasturi”da“mashgʼulot”boʼlimininashrlaridaboʼlimborildi.o‘rgatiladimuvofiqdir:yo‘l:ko‘nikmalamiуo‘l:kishilamingko‘nikmalardanqatnashtirishfoydalanish:ko‘rgazmali:tvog‘zaki:so‘zlabsuhbat.amaliy:mashqliinsenirovkalaridroklario‘rinnibolalar-?do‘lmaydigan(boshqazonadagio‘tkazilmaydi.o‘tkaziladi.bogʼchalarigamurakkablashtirib“jismoniydarajalari”“nutqdarajasi”“bolalarningtaʼminlash”gaboʼlimlarboʼlimlardasogʼlombaquvvatoʼstirishorastaliknikasbdagitanishtirishgamashgʼulotoʼzlarininghayotlaridaoʼyinlardasayregallashlarioʼtilgan.maʼnaviy-madaniyyetuklik.tuzilgan:malakalar;sekin-astamaqalliyfoydalanish;voqealar;bogʼliqlik.(mebelьidish-tovoqoʼyinchoqmashgʼulotlarmaterial)boyitadigoʼzallik(chiroylishakllari).nazargatugadi.oʼrgatadi.xonalardashugʼullanishniboradilar.mashgʼulotlarioʼtkaziladioshxonadapishiriladibolanarnikoʼchalarnioʼyinmaydonchasiniаyniqsamanzilinibogʼchadanyoʼlnioradagixiyobonlargayoʼlinibilishlarialoqadaboʼlishlaririvojlanishlaridahislariniquvnoqlikboʼlishlaridaqoʼshadi.moʼl-koʼlboʼyoqlarianalizatorlariniqoʼzgʼatadi.manzaralarkapalaklaruygʼotadi.goʼzalligigarang-barangligigauygʼotishdir.goʼzalligirang-barangligixayoligauygʼotishdaboyligidanboyitadi.yoshdagilaroʼrindachuqurlashibbogʼchadauydagiyumushlarikoʼchadagimehnatdaboʼladiganishtiriladi.qiladilaroʼrgatiladi.oʼyinlarioʼyinlaridaonalaritarbiyachilarikemalarqurilishigachaettiradilar.sifatlarni:jamoagamehnatlariyurtigaxalqigaxalqlargahislarniyordamlashadi“navroʼz”“hayit”yil”“mustaqillik”nishonlanadi.bayramlardaqatnashadilar.tantananingyoshlarigatushuntirishadi.vazifasi-bolalarningxalqidanqadriyatlaridangʼururlanishhislarikunlaridanoqolotiqayg‘urishbog‘liqlikdatasawurningurlarningaqsadgarivojlantirishdir.“sensor”“sensus”“tuyg‘u“sezgi”“idrok”“sezishqobiliyati”o‘stirishdanishlatilishininominiginaqolmaytomonlarigajoygaqo‘yishdaog‘irliginisirtinig‘adir-budirliginisovuqliginio‘xshashlarnilamingunalardir.notalardamusiqalijumlasigabo‘liadiuchratgantaqqoslavdietalonlarnimezonlarnio‘lchovlarnarsa-hodisalarniolishadi.“o‘lchovbirliklari”narsa-buyumlarningdavridayoqetalonlargayarmidanboshlarigachasensomotorlinarsa-buyumlarning(shaklimasofasi)nietalonlardantenglashtiradi(sariqsabzigakvadratnidastro‘molgao‘xshatishadi).tadqiqotlamingko‘rsatishicha(quyoshbodringshakl)unosabatbildiradilar.asosgaegadirlar.aytishgaо‘rgatiladituslarihaqidabo‘yoqlarnituslaruquviniazmunigasezgilarnipaypaslabko‘nikmalariniyaratibginasuratlarniko1zdankechirishdaуordamidaifodaliligigaerishilishinirivojlanidi.tekshirishdir.kichikliknishaklni'rsatishfarqlashgao‘rganadilar.tajribamizdaso‘ziniuchratamiz.voqea-hodisalarnifikrimizko‘zimizilg‘amayotgantaqdirda“sirli”(tushunchaxulosa)gatadqiqotlamjamiyatlarningijtimoiybog‘lqlikdakibernetikafikrlashigamuhrlanadigandifferentsiyalaydi.aliyotgashakllan-tirishdanarsa-buyumlaramaliyharakatlarguruhlashga‘rganadi.bo‘ladako‘rgazmali-amaliyboiadasollarko‘rgazmali-obrazlimantiqiy-nutqiynarsa-hodisalarshakllaridaо‘rgatishvazifadir."tayyorholda”nomuvofiqdir.aksinchaumumlashtirishgabildirishgaundashrag‘batlantiruvchi‘ynaydi.tug‘ilganidabirmko‘tarilibabomurakkablashuvi(buningkerak)uyda)abo‘lganliginixavolio‘ynayko‘rinadi.qo‘g‘irchoqko‘rinibkoptokuloqtiribo‘ynaydiboshqalar).op‘ynaydi.(hikoyatushuntirishibog‘lanishli(boiadatalaffuzniegallaydi);(so‘zbirikmdona-donaqilish);urg‘unisur'atini6)ifodaliligini7)8)9)10)motivlarniqiziquvchanliknitarbiyalashdir.“bunima?"tanishibaloqadorliklarniegallaganlaridanko‘tariladi.umumlashadiqobiliyatlilikdifferensiallashm(ahamiyatlita’kidbizniki)yo‘nalganligidir.ahamiyatliyanginiizlabintilishidaqiziquvchanlikdanolinganligito‘liqligidavomiyfaoliyatidata’minlashlariqiziqadi.o‘yinchoqlarnio‘yinchoqnibo‘laklargayig‘ishdamuvafaqqiyatirag‘batlashta’iimqilishidir.gaplashishsanoq-hisob(umumiy)faoliyatlaridaoshirilibboriiadi.majburiydir:malumajratjlgan.o‘tkaziladimashg‘ulotdabilimlardanxabardormurakkablashtirilibetishaditopog‘onliginitug‘iladi.qo‘yilgandaqayg‘urishadiqirqibyopishtirishraqs-o‘yinlarinibiriashgantarbiyalanadiodatitopshirilganolishlarinifaoliyatlardatarbiyachilargahikoyalardanvoqeadagiizchillikdaqo‘yilgan.tarbiyalabboriladixohishitarbiyalanadi.kichkintoylarnisuratdabo‘lishidanborishdir;mashg‘ulotlargabosqichidir;borganiyo‘ladavomlitayyorlanishdamashg‘ulotningturishnikuningmuvofiqdirsoatlardata'minlangano‘tiladi.tuzgandatanlanadi.ma'lumki(seshanbachorshanbapayshanba)kunlargamurakkabroqtanlanadi(elementarh.k).nagruzkanifaoliyat)qo‘yildi.tarbiyalovchi(bularuyg‘otadig‘amxo‘rliktarbiyalaydi)tutadi:shahrigavatanigao‘lkaningqo‘shnio‘lkalardagido‘stligibog‘lanishiniko‘radi.pochtadagiko‘pdantanishishio‘tkazishdankengaytirishdir.obyektnisistemagamashg‘ulotlar.o‘rgatishdir.solishtiriladi(xonahayvonlar)mashg‘ulotniolgan-uo‘zlashtirilmaganinisinovchimashg‘ulotlardanoladilarmi-yo‘qmikvartalmudirametodistningiltimosigao‘tkazishimustahkamlanaditakrorlanadisolinadiqo‘llashgao‘rgatiladi.o‘tkazilgandauyushtiradiyo‘naltiradi.qiyinchiliknitug‘iladimalakanio‘ylaydivazifaninguddasidanfahm-farosatininusxako‘rsatmasinamunasigaqalamnimo‘yqalamniqaychiniushlashnisolishtirishabstraktiyalashnitakrorlanaverishigaqo‘ymasligiberishininguqibmustahkamlabхotirasiningboyishijarayonidir;singibfaoliyatdirmustahkamlanishidir.biluvinstitutgadaxldor.shulargayo‘nalganyo‘nalgan.o‘rganiladigan1-farq.harakterdaaytganergashadio‘zgalartakrorlaydi.qo‘yadiizohlanadi.3-farq.obhektisubhektirollaridamarkazigafunksiyalaridafarqidir.4-farq.ekanligidayuo‘orihozirchayuo‘oridagialo‘ida-alo‘idao‘tamiz.tajribadaisbotlangankiehtiyojidir.erishuvga«teatr»o‘yinigatanishganmustahkamlashdan«doiraviymisollar»o‘yinidaharakteridagioshirildi.o.roziqovk.zaripovb.adizovr.asadovar.ibragimovh.nazarovag.najmiddinovaizlanishlarinigarchandizlanishlardao‘quvbiluvyoritilganbo‘lsa-dao‘quv-biluvto‘xtalingan.o‘yindagiqilinmasao‘yinqoidalaritopshirig‘igatopshirig‘io‘ynalishinihisoblanishinitopshiriqidir.toptirishdahotirasinitakomillashtiradi.o‘yindasezmaganbajaradilaryechadilar.materialigayo‘sindaqatnashuvchilargaaniqlashigayo‘nalishgaizchillikkaosonroqpuhtaroqtasniflashdamavhumlashtirishmuayyanlashtirishshart.qoidasinietilishini(bo‘shloqayd)«navbatini»o‘yingasusaytirishiunutmasliktopshiriqlarningqiyinlikqanchasio‘rgatishdanshundadir.o‘tkazilish«jimjitlik»5—7xilinimartadantakrorlabo‘tkazdik;«nimao‘zgardiq»ko‘rsatmalio‘tkazilditinglaytushuntiradiganbirma-birso‘rabmustahkamlanadiganmaroqlijonudiliodatlanibmashqning“erkinquramiz”tantanalimarosimigapalatalariningmajlisidaginutqi.t.:“o‘zbekiston”2016..“qonungarovi”qilinganiningma’ruzasi.tartib-intizomkerak.–t.:“o‘zbekiston”.halqimizquramiz.“2017-2021-yillardat.:-2016y.29-dekabr.2017y.farmoyishi14.02.2017.manba:qxt2017y7-son88-modda.2016-yil29-dekabrdagipf-2707-son30-sentabrdagipf-5198-sonfarmoni.vaxobovaf.ntayyorgarlik”psixol.fan.nim…dis.avotoref.-t.2000.-b.20.qodirovaq.toshpo‘latovakayumovaa'zamovapedagogika”tafakkur"nashr1yotinargizaqayumovawww.inetlibrary.com.internet-kutubxonawww.expert.psychology.ruwww.psycho.all.ruwww.psychology.net.ruwww.psy.piter.com
42 betDOCX321 ko'rildi0 marta sotilgan
19 400 so'm
boburjon slayd
boburjon slayd967 ta hujjat sotilgan

Tavsif

“O‘qish va aqliy faoliyat “  Mavzusidagi   KURS ISHI

Hujjat haqida

Kategoriya
Kurs ishlari | Ona tili
Format
DOCX
Hajmi
42 bet
Fayl hajmi
101.02 KB
Muallif
boburjon slayd
Qo'shilgan
04.01.2025

O'xshash hujjatlar