Mahsulot tavsifi

Loyiha ishining maqsadi va mazmuni: Ushbu loyiha ishi o'zbek tili ta'limida fonetika, leksikologiya va morfologiya bo'limlarini samarali o'qitish metodlari ga bag'ishlangan. Hujjat pedagog-o'qituvchilar uchun amaliy qo'llanma sifatida yaratilgan bo'lib, turli sinf o'quvchilariga mo'ljallangan konkret topshiriqlar, o'yinlar va metodlar to'plamini o'z ichiga oladi. Asosiy qismlar: 1. FONETIKA O'QITISHning GRAFIKA, ORFOEPIYA VA ORFOGRAFIYA bilan BOG'LIQLIGI Bu bo'limda o'quvchilarga so'zlarning yozilishi (orfografiya) va talaffuzi (orfoepiya) o'rtasidagi farqlarni anglatish usullari keltirilgan. Amaliy topshiriq: 5-sinf o'quvchilari uchun mo'ljallangan topshiriqda so'zlar juftligi berilgan (masalan, rektor-rektr, sinf-sinp, radiyo-radio) va o'quvchilar ularni jadvalga imlosi va talaffuziga ko'ra joylashtirishlari kerak. Bu orqali o'quvchilar barcha so'zlar talaffuz qilinganiday yozilmasligini tushunishadi. 2. TALAFFUZ QOIDALARI bilan ISHLASH USULLARI "Kim yaxshi eshitishga ega" o'yini orqali so'z urg'usini to'g'ri qo'yishni o'rgatish metodikasi tavsiya etilgan. O'qituvchi so'zlarni ba'zan to'g'ri, ba'zan noto'g'ri urg'u bilan talaffuz qiladi va o'quvchilar eshitib topqirlik ko'rsatadilar. Bu usul o'quvchilarda topqirlik xususiyatini rivojlantiradi. 3. LEKSIKOLOGIYA orqali NUTQNI O'STIRISH Ushbu bo'limda uch xil amaliy topshiriq keltirilgan: a) Antonimlar bilan ishlash (6-sinf): O'quvchilar jadvalda berilgan so'zlarning qarama-qarshilarini topib, ularni raqamlarda ifodalaydilar. Bu topshiriq nofaol leksikani faol leksikaga aylantiradi. b) Sinonimlar bilan matn qayta tuzish (9-sinf): "Halollik -- jannat mevasi, haromlik esa do'zax kulfatidir" nomli matnni o'qib, har bir so'zni sinonimlar bilan almashtirish orqali matnni qayta yozish. Bu murakkab topshiriq o'quvchilarda ijodiy fikrlash va boy so'z boyligini rivojlantiradi. Hujjatda asl matn va qayta yaratilgan matn namunasi keltirilgan. c) Paronimlar bilan ishlash: To'g'ri va noto'g'ri yozilgan gaplarni aniqlash orqali o'quvchilarni e'tiborli bo'lishga o'rgatish. 4. OG'ZAKI NUTQ MADANIYATI va MULOQOT MADANIYATI 7-sinf uchun mo'ljallangan bu bo'limda nutq odobi, muloqot madaniyati va insofli munosabat qoidalari o'rgatiladi. O'quvchilar turli vaziyatlarda qanday muomala qilish kerakligini o'rganadilar. 5. YORDAMCHI SO'ZLAR bilan ISHLASH Ikki xil topshiriq keltirilgan: a) Belgili she'r (7-sinf): Nur Oydin she'rida yordamchi so'zlarni topish va ularning turlarini aniqlash. "Charxpalak" texnologiyasi qo'llaniladi. b) Gap tuzish (7-sinf): Sodda gaplarni yordamchi so'zlar (bilan, hamda, va, ammo, -yu, chunki) yordamida qo'shma gaplarga aylantirish. 6. ORALIQ SO'ZLAR (Taqlid so'zlar) Rasmlar asosida taqlid so'zlarni topish va ular bilan gaplar tuzish topshiriqi. Bu usul vizual ta'lim orqali lingvistik bilimlarni mustahkamlaydi. 7. SO'Z TURKUMLARI va MATN TAHLILI a) Olmoshlar bilan ishlash: "Tuya bergan dars" hikoyasida olmoshlarni topish va ularning qaysi so'z o'rnida kelayotganini izohlash. Bu topshiriq o'qib tushunish ko'nikmasini rivojlantiradi. b) Otlar bilan ishlash: "Adash, dedim, adashdim" matnida turli xil ot turlarini (shaxs oti, narsa oti, faoliyat-jarayon oti, o'rin-joy oti) ajratib, jadvalga joylashtirish. Metodologik xususiyatlar: Interfaol metodlar: Guruh ishlari, jamoa muhokamasi, bahslashish Differensiatsiya: Har bir topshiriq ma'lum sinf darajasiga moslashtirilgan Vizual materiallar: Rasmlar, jadvallar, she'rlar Amaliy yo'naltirilganlik: Nazariy ma'lumot emas, balki amaliy topshiriqlar asosida bilim berish Faol leksikani kengaytirish: Nofaol leksikadan faol leksikaga o'tish usullari Pedagogik ahamiyati: Loyiha ishi o'qituvchilarga til darslarini qiziqarli va samarali o'tkazish uchun tayyor metodlar to'plamini taqdim etadi. Har bir topshiriqdan keyin "Izoh" qismida topshiriqning maqsadi, bajarilish tartibi va kutilayotgan natijalar tushuntirilgan. Bu pedagoglarning professional kompetensiyasini oshirishga xizmat qiladi.

Muallif

Hujjatlari

157

Sotilgan

20