SOFF X · AIHujjatingizni AI yaratsinSovg'ani olingMahsulot tavsifi
Taqdimot matnida XIX asr oxiri — XX asr boshlarida Turkistondagi qoloqlik va mustamlakachilikka qarshi xalqni uyg‘otishga uringan jadidchilik harakati hamda uning to‘rt nafar asosiy namoyandasi faoliyati tahlil qilingan: Mahmudxo‘ja Behbudiy (1875–1919): Harakatning bosh mafkurachisi va yetakchisi. Yangi usul maktablari ochib, darsliklar yozgan, "Samarqand" gazetasi va "Oyna" jurnalini chop etgan. Milliy dramaturgiyaga asos solgan ("Padarkush" dramasi muallifi), Turkiston Muxtoriyatida maorif noziri bo‘lgan va 1919-yilda fojiali qatl etilgan. Munavvarqori Abdurashidxon o‘g‘li (1878–1931): Toshkentdagi jadidchilik tashkilotchisi. Usuli jadid maktablari uchun dastlabki darsliklarni yaratgan, iqtidorli yoshlarni xorijga o‘qishga yuborish uchun "Jamiyati xayriya" tuzgan. "Taraqqiy" va "Xurshid" gazetalarida muharrirlik qilib, "Sho‘roi Islomiya" hamda milliy ozodlik harakatlariga siyosiy yetakchilik qilgan. Abdulla Avloniy (1878–1934): Milliy pedagogika, tarbiya va teatr fidoyisi. "Turkiy Guliston yoxud axloq" shoh asari orqali tarbiyani millat hayot-mamot masalasi deb bilgan. Xalq ongini uyg‘otish uchun 1913-yilda "Turon" teatr truppasini tashkil qilgan va "Shuhrat" gazetasi orqali matbuotda faol qalam tebratgan. Abdurauf Fitrat (1886–1938): Buxoro jadidchiligining yirik mutafakkiri va adibi. "Munozara", "Sayha", "Hind sayyohi bayonoti" asarlari bilan amirlikdagi bid’at va zulmni fosh etgan. "Yosh buxoroliklar" yetakchisi, BXSR davrida o‘zbek tilini davlat tili deb e’lon qildirgan davlat arbobi hamda filologiya va dramaturgiya ("Abulfayzxon") bo‘yicha fundamental ilmiy meros qoldirgan olim. Taqdiri va ahamiyati: Bu allomalarning mustaqillik va ma’rifatga intilishlari sovet mustabid tuzumining ta’qibiga uchragan; ularning aksariyati 1930-yillardagi qatag‘on ("katta terror") qurboni bo‘lgan. Biroq ular asos solgan milliy g‘oya va ma’rifat merosi bugungi mustaqillik poydevoriga aylandi.
Muallif

- Hujjatlari
- 49
- Sotilgan
- 6









