Lavlakon mahalliy madaniyati

Name: Lavlakon mahalliy madaniyati
Brand: Ilmiyish
SKU: 1494515
Price: 15000 UZS
Availability: InStock

uy-joy qoldiqlari,madaniy qatlam,o‘rta va so‘nggi neolitko‘llarsopol idishlarmil.avv. 7–3 ming yilliklaribtidoiy odamlarning turmushikaltaminor madaniyatitosh qurollarneolit madaniyatilavlakonzeb-ziynat buyumlariarxeologik topilmalarmezolitqizilqum cho‘lineolit davri makonlarivinogradov, mamedov

9 betDOCX67 ko'rildi0 marta sotilgan

15 000 so'm

Sayyoh 3435535 ta hujjat sotilgan

Tavsif

📘 Lavlakon mahalliy madaniyati — to‘liq tavsif 1. Lavlakon hududi va uning o‘rni Lavlakon — bu Qizilqum cho‘lining ichki hududida joylashgan qadimgi arxeologik makon bo‘lib, Janubiy-G‘arbiy Qizilqum tarkibiga kiradi. Bu hudud qadimda: ko‘llar, o‘simliklarga boy to‘qayzorlar, hayvonot va baliqlarga boy tabiatga ega bo‘lgan. Shu sababli bu joy ibtidoiy odamlar yashashi uchun juda qulay bo‘lgan. Lavlakon atrofida: 300 dan ortiq neolit davri makonlari aniqlangan, minglab arxeologik topilmalar topilgan. Bu esa hudud qadimda yirik madaniy markaz bo‘lganini ko‘rsatadi. 2. Tadqiqotlar tarixi Lavlakon hududi 1965–1972-yillarda: Vinogradov, Mamedov tomonidan keng o‘rganilgan. Natijada: mingdan ortiq ibtidoiy manzilgohlar topilgan, Lavlakon-26 kabi muhim yodgorlik aniqlangan. Lavlakon-26 makonida: uy-joy qoldiqlari, madaniy qatlam, turli qurollar topilgan. Bu makon ilmiy jihatdan juda muhim hisoblanadi. 3. Lavlakon madaniyatining davrlari Arxeologlar Lavlakon madaniyatini 3 bosqichga ajratadi : 1. Mezolit – ilk neolit kichik tosh qurollar, mezolit an’analari saqlangan (mil.avv. VII ming yillik) 2. Ilk neolit geometrik qurollar kam, kaltaminor tipidagi o‘q uchlari yo‘q (mil.avv. VI–V ming yillik) 3. O‘rta va so‘nggi neolit o‘q-yoy uchlari ko‘p, rivojlangan madaniyat (mil.avv. IV–III ming yilliklar) 4. Lavlakon madaniyatining asosiy xususiyatlari 🔹 Tosh qurollari Lavlakon madaniyatining muhim belgisi: mikrolit (mayda) tosh qurollar keng tarqalgan. Ammo: ba’zi Kaltaminor qurollari (masalan, “shoxli trapetsiya”) bu yerda uchramaydi. 🔹 Sopol idishlar qo‘lda yasalgan, shakli Kaltaminor madaniyatiga o‘xshash, lekin naqshlari boshqacha. Xususan: to‘lqinsimon naqshlar deyarli yo‘q, arrasimon (zigzag) naqshlar ko‘proq. 🔹 Zeb-ziynat buyumlari feruza (turkuaz) toshlardan keng foydalanilgan, hatto maxsus ustaxonalar ham bo‘lgan. 5. Kaltaminor madaniyati bilan bog‘liqligi Lavlakon madaniyati aslida: 👉 Kaltaminor madaniyatining mahalliy varianti hisoblanadi. Kaltaminor madaniyati: mil.avv. 7–3 ming yilliklarda mavjud bo‘lgan, O‘zbekiston, Qozog‘iston, Kaspiy bo‘yi hududlariga tarqalgan. Lavlakon esa shu madaniyatning: Qizilqum ichki hududiga moslashgan shaklidir. Farqi: qurollar uslubi biroz boshqacha, naqshlar o‘ziga xos, ekologik muhit ta’siri kuchli. 6. Ibtidoiy aholining turmush tarzi Lavlakon aholisi: ovchilik, baliqchilik, terimchilik bilan shug‘ullangan. Ular: chaylalarda yashagan, o‘choqdan foydalangan, sopol idishlarda ovqat pishirgan. Neolit davrida: tikuvchilik, kemasozlik ham rivojlangan. 7. Tabiiy muhitning ta’siri Lavlakon hududi qadimda: suvga boy, o‘simliklarga boy, hayvonlarga boy bo‘lgan. Shuning uchun: 👉 madaniyatning shakllanishiga tabiiy muhit katta ta’sir ko‘rsatgan . Turli hududlarda yashagan qabilalar: turli sharoitga moslashib, turli madaniy variantlarni yaratgan. 8. Zamonaviy tadqiqotlar va yangi ma’lumotlar So‘nggi tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki: Qizilqumda yangi neolit va paleolit makonlari topilgan, Lavlakon hududi yanada qadimiyroq ekanligi aniqlanmoqda. Hatto: 👉 kaltaminor madaniyati 900 ming yilga qadimiylashtirilgan degan ilmiy fikrlar ham mavjud. 9. Umumiy xulosa Lavlakon madaniyati: Qizilqum hududidagi qadimgi neolit madaniyatidir, Kaltaminor madaniyatining mahalliy varianti hisoblanadi, o‘ziga xos qurollari, sopol idishlari va naqshlari bilan ajralib turadi, ibtidoiy odamlarning turmushi, xo‘jaligi va madaniyatini o‘rganishda muhim manba hisoblanadi.