Mahsulot tavsifi

Ushbu taqdimot Markaziy Osiyo davlatlarining integratsiyalashuv tarixi, 2016-yildan keyingi O‘zbekiston tashqi siyosatidagi tub burilish va mintaqaviy muammolarning amaliy yechimlarini tahlil qiladi: Tarixiy bosqichlar (1991–2016): 1991-yilgi Ashxobod uchrashuvi bilan mustaqil mintaqaviy hamkorlik boshlangan. Keyinchalik Markaziy Osiyo iqtisodiy hamjamiyati (MOIH) va Markaziy Osiyo Hamkorligi Tashkiloti (MOHT) tuzilgan bo‘lsa-da, 2004-yilda MOHTga Rossiyaning kirishi va 2006-yilda uning YevrosIH bilan birlashtirilib tugatilishi sof mintaqaviy formatni to‘xtatdi. 2006–2016-yillar oralig‘ida chegara, anklavlar, tranzit va suv-energetika (Rog‘un, Qambarota-1) masalalarida jiddiy turg‘unlik hamda ziddiyatlar hukm surdi. Yangi strategiya va Maslahat uchrashuvlari instituti (2017-yildan boshlab): O‘zbekiston o‘z tashqi siyosatida Markaziy Osiyoni mutlaq ustuvor yo‘nalish deb belgiladi. Tashqi kuchlarsiz, mustaqil muloqot formati — Davlat rahbarlarining Maslahat uchrashuvlari (Ostona, Toshkent, Avaza, Cho‘lponota sammitlari) yo‘lga qo‘yildi. Chegaralar va iqtisodiy o‘sish: Tojikiston va Qirg‘iziston bilan chegara muammolari hal etildi, vizasiz rejim joriy qilinib, punktlar qayta ochildi (kuniga o‘n minglab fuqarolar erkin harakatlanmoqda). O‘zbekistonning mintaqa mamlakatlari bilan savdo aylanmasi keskin oshdi (2016-yildagi 2,47 mlrd dollardan 2019-yilda 5,19 mlrd dollarga yetdi). Suv, ekologiya va xavfsizlik masalalari: Suv va energetika: GESlar qurilishiga to‘sqinlik qilish emas, balki Qambarota-1 va Rog‘un loyihalarida birgalikda, o‘zaro manfaatli ishtirok etish tamoyili tanlandi. Ekologiya: Orol fojiasiga qarshi BMT Trast jamg‘armasi tuzildi, qurigan tubda 1,5 mln gektardan ziyod o‘rmon barpo qilindi va «Markaziy Osiyo uchun Yashil kun tartibi» dasturi ilgari surildi. Mintaqaviy xavfsizlik va Afg‘oniston: Afg‘oniston orqali Hind okeani portlariga chiquvchi Transafg‘on temir yo‘li («Mozori-Sharif — Qobul — Peshovar») loyihasi ilgari surildi. Xalq diplomatiyasi va institutlar: Integratsiyaning ijtimoiy poydevorini mustahkamlash uchun parlamentlararo forumlar, yoshlar forumlari, do‘stlik yillari va Toshkentda Markaziy Osiyo xalqaro instituti (MOXI) faoliyati yo‘lga qo‘yildi. Hujjatning bosh xulosasiga ko‘ra, O‘zbekistonning ochiq va pragmatik siyosati sababli mintaqa o‘zaro nizo va turg‘unlik davridan chiqib, uchinchi tomonlarsiz umumiy muammolarni birgalikda hal etuvchi barqaror geosiyosiy va iqtisodiy makonga aylanmoqda.

Muallif

Sayyoh 343553Tasdiqlangan muallif

Hujjatlari

49

Sotilgan

6